به گزارش خبرنگار میراث آریا نماینده آموزش‌وپرورش در این نشست با تشریح برنامه‌های انجام‌شده برای ثبت یاد شهدای میناب در فضای آموزشی کشور گفت: از روزهای نخست این حادثه، مجموعه‌ای از پویش‌های دانش‌آموزی با موضوع شهدای میناب طراحی و اجرا شد و فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی متناسب با مناسبت‌های مختلف، از جمله چهلم شهدا، در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: برای تسهیل دسترسی مدارس به محتوای آموزشی و فرهنگی مرتبط با این حادثه، صفحه‌ای ویژه ایجاد شده است تا معلمان و مدیران مدارس بتوانند محتوای مورد نیاز خود را در کلاس‌های درس و فضای مجازی مورد استفاده قرار دهند. این محتواها شامل تولیدات تصویری، سرودها و برنامه‌های یادبود است که با هدف آشنایی دانش‌آموزان با این رویداد و حفظ یاد قربانیان آن تهیه شده‌اند.
نماینده آموزش‌وپرورش با اشاره به ورود موضوع شهدای میناب به کتاب‌های درسی گفت: در برخی کتاب‌های آموزشی، از جمله کتاب هدیه‌های آسمانی پایه‌های پنجم و ششم، درس‌هایی با عنوان زنگ میناب گنجانده شده است. همچنین تصاویر و یادنوشته‌هایی درباره شهدای این حادثه در برخی کتاب‌ها مورد استفاده قرار گرفته و تلاش می‌شود این موضوع در سال تحصیلی آینده با جزئیات بیشتری در محتوای آموزشی بازتاب پیدا کند.
وی ادامه داد: در کنار محتوای کتاب‌های درسی، پویش‌های دانش‌آموزی مختلفی نیز شکل گرفت که از جمله آنها می‌توان به پویش بی‌تاب برای چهلم شهدای میناب و برنامه‌هایی با محوریت یاد کودکان جان‌باخته اشاره کرد. همچنین تولیدات فرهنگی برای استفاده مدارس آماده شده و گروه‌های ستادی و شبکه‌های ارتباطی میان مدارس سامان‌دهی شدند تا محتوای تولیدشده به شکل مؤثرتری در اختیار دانش‌آموزان قرار گیرد.
به گفته این نماینده، در جریان برنامه‌های مرتبط با حادثه میناب و مراسم چهلم شهدا، بیش از هزار و ۳۰۰ سوگواره و برنامه میدانی برگزار شد. این برنامه‌ها در حدود ۳۱۶ هزار کلاس درس بازتاب یافت و حدود ۶ میلیون دانش‌آموز نیز از محتوای مرتبط از طریق شبکه شاد استفاده کردند.
وی با تأکید بر اهمیت حمایت روانی از دانش‌آموزان و خانواده‌های آسیب‌دیده افزود: آموزش‌وپرورش برای سامان‌دهی خدمات مشاوره‌ای، گروه‌هایی از مشاوران را در سطح ستاد، استان هرمزگان و شهرستان میناب به کار گرفت. در این چارچوب، ۴۴ جلسه مشاوره و مداخله حمایتی برای دانش‌آموزان، خانواده‌ها و دیگر افراد مرتبط برگزار شد.
نماینده آموزش‌وپرورش همچنین به اقدامات انجام‌شده برای ادامه تحصیل دانش‌آموزان اشاره کرد و گفت: ساختمان آبفای میناب برای استقرار ۲۴۸ دانش‌آموز آماده شده است تا امکان ادامه تحصیل آنان فراهم شود. این اقدام با هدف جلوگیری از وقفه در آموزش دانش‌آموزان و فراهم‌کردن شرایط بازگشت آنان به محیط تحصیل انجام شده است.
وی افزود: در زمینه ساخت مدارس جایگزین نیز چند مجموعه اعلام آمادگی کرده‌اند. آستان مقدس حسینی ساخت دو باب مدرسه را بر عهده گرفته و آستان قدس رضوی نیز برای ساخت مدرسه اعلام آمادگی کرده است. همچنین پویش فرشته‌های میناب با مشارکت مردمی، ساخت یک باب مدرسه را تقبل کرده و شرکت قطعات خودروی عظام نیز مسئولیت ساخت مدرسه‌ای در روستای خوکی را پذیرفته است.
به گفته وی، برنامه‌های آموزش‌وپرورش برای زنده نگه‌داشتن یاد شهدای میناب به مناسبت‌های پیش رو نیز محدود نمی‌شود و برای ادامه فعالیت‌های دانش‌آموزی در مناسبت‌هایی مانند ۱۳ آبان و برنامه‌های جمعی مدارس، دستورالعمل‌ها و راهنمای فعالیت‌های فرهنگی در حال آماده‌سازی است. هدف از این برنامه‌ها، تداوم مشارکت دانش‌آموزان و حفظ موضوع شهدای میناب در فضای آموزشی کشور عنوان شده است.
در بخش دیگری از نشست، نماینده بخش حقوقی و پیگیری‌های بین‌المللی گزارشی از روند مستندسازی و اقدامات قضایی مرتبط با جنگ و جنایت میناب ارائه کرد و گفت: برای پیگیری حقوقی این پرونده، جمع‌آوری اسناد و مدارک از دستگاه‌های مسئول اهمیت ویژه‌ای دارد. بخشی از این مستندات به تسلیحات به‌کاررفته، چگونگی وقوع حادثه و ابعاد حقوقی آن مربوط می‌شود و تهیه آنها به همکاری دستگاه‌های مختلف نیاز دارد.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در ارتباط با جنگ ۱۲روزه افزود: در این زمینه هشت دادخواست در ایران ثبت شده است. همچنین برای پیگیری حقوقی جنگ اخیر، تهیه و نهایی‌سازی دادخواست دیگری در دستور کار قرار دارد که پس از بررسی نهایی وکیل پرونده، مراحل ثبت آن انجام خواهد شد.
این نماینده ادامه داد: بخشی از اقدامات حقوقی نیز با استفاده از ظرفیت محاکم ملی کشورهای دیگر دنبال می‌شود. در این مسیر، همکاری با نهادهای ذی‌ربط و اشخاص حقیقی و حقوقی ذی‌نفع اهمیت دارد و در چند مورد، روند ثبت پرونده آغاز شده است. برخی از این اقدامات ناظر بر کلیت جنگ و برخی دیگر به‌طور ویژه به جنایت‌های ارتکابی مربوط می‌شوند.
وی با اشاره به محدودیت‌های اطلاع‌رسانی درباره پرونده‌های در حال پیگیری گفت: تا زمانی که مراحل ثبت و پیگیری حقوقی تکمیل نشده است، امکان اعلام جزئیات برخی پرونده‌ها، نام مراجع و کشورهای مرتبط وجود ندارد. با این حال، اقدامات در چند مسیر حقوقی در حال انجام است و برنامه‌ریزی شده است که بخشی از آنها در هفته‌های آینده به مرحله ثبت برسد.
نماینده بخش حقوقی تأکید کرد: پیگیری مؤثر این پرونده به مستندسازی دقیق، ارائه گزارش‌های کارشناسی و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد. ثبت اسناد و مدارک مرتبط با حادثه و گردآوری اطلاعات قابل استناد می‌تواند زمینه پیگیری حقوقی و طرح مطالبات قربانیان را در مراجع ذی‌صلاح فراهم کند.
در ادامه نشست، نماینده بخش حقوق کودک نیز گزارشی از اقدامات انجام‌شده برای پیگیری ابعاد حقوقی حادثه و حمایت از کودکان ارائه کرد.
وی با اشاره به تعهدات بین‌المللی در زمینه حمایت از کودکان در مخاصمات مسلحانه گفت: حمله به مدرسه و آسیب‌دیدن کودکان، موضوعی است که باید از منظر حقوق بشردوستانه و حقوق کودک بررسی شود. در این چارچوب، پیگیری حقوقی حادثه و انتقال مستندات به نهادهای مسئول داخلی و بین‌المللی در دستور کار قرار گرفته است.
به گفته وی، در این زمینه حدود ۵۰ تا ۶۰ مکاتبه رسمی با دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط انجام شده است. یکی از محورهای این مکاتبات، پیگیری ثبت مدرسه به‌عنوان یک اثر ملی و تلاش برای حفظ آن در حافظه تاریخی کشور بوده است. همچنین مکاتباتی با وزارت آموزش‌وپرورش انجام شده تا موضوع شهدای میناب و حادثه مدرسه در محتوای کتاب‌های درسی بازتاب پیدا کند.
این نماینده افزود: در حوزه سینما و تولید آثار فرهنگی نیز با نهادهای مسئول مکاتبه شده است تا زمینه ساخت فیلم‌های بلند و آثار مستند درباره این حادثه فراهم شود. در این مسیر حدود ۱۵ اثر دریافت و برای بررسی و پیگیری به مراجع مرتبط ارسال شده است.
وی با اشاره به پیگیری‌های بین‌المللی گفت: اسناد و مستندات حادثه برای نهادهایی از جمله یونیسف و برخی مقام‌های سازمان ملل ارسال شده است. همچنین از ظرفیت نمایندگی‌های دیپلماتیک ایران برای انتقال مستندات و طرح موضوع در مجامع بین‌المللی استفاده شده است.
به گفته این نماینده، موضوع در نشست‌های حقوق بشری سازمان ملل نیز پیگیری شده و تلاش‌هایی برای ادامه طرح آن در نشست‌های آتی در جریان است. هدف از این اقدامات، جلب توجه نهادهای بین‌المللی به پیامدهای حمله به کودکان و ضرورت حمایت از حقوق آنان عنوان شده است.
نماینده بخش حقوق کودک در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت کودکان بازمانده از حادثه پرداخت و گفت: در کنار کودکانی که جان خود را از دست داده‌اند، گروهی از دانش‌آموزان نیز در معرض آسیب‌های روانی و عاطفی قرار گرفته‌اند. پیامدهای این آسیب‌ها ممکن است در طول زمان آشکار شود و خانواده‌ها درباره وضعیت آینده فرزندان خود نگرانی دارند.
وی تأکید کرد: لازم است برای حمایت از این کودکان، برنامه‌ای مشخص و بلندمدت تدوین شود تا خدمات روان‌شناختی، مشاوره‌ای و حمایتی متناسب با نیازهای آنان در دسترس باشد. رسیدگی به وضعیت این دانش‌آموزان نباید به اقدامات مقطعی محدود شود و لازم است دستگاه‌های مسئول برای بازگشت آرامش و نشاط به زندگی آنان همکاری کنند.
در بخش فرهنگی و هنری نشست، گزارشی از تولید و انتشار آثار ادبی مرتبط با شهدای میناب ارائه شد. بر اساس این گزارش، فراخوانی برای گردآوری آثار ادبی درباره این حادثه منتشر شد و در نهایت ۸۹۰ اثر مورد بررسی قرار گرفت که ۶۲۰ اثر برای انتشار تأیید شدند.
این آثار گونه‌های مختلف ادبی، از جمله شعر، داستان کوتاه، خاطره‌نویسی و ترجمه را در بر می‌گیرد. هدف از این برنامه، ثبت روایت‌های ادبی از حادثه میناب و فراهم‌کردن زمینه حضور این موضوع در ادبیات معاصر ایران عنوان شده است.
در حوزه ادبیات کودک و نوجوان نیز چندین اثر در مراحل مختلف تولید و انتشار قرار دارند. پنج کتاب مصور کودک مراحل پایانی آماده‌سازی را می‌گذرانند و قرار است پس از تکمیل فرایند تولید منتشر شوند. همچنین دو داستان تصویری برای نوجوانان در دست آماده‌سازی است.
در همین چارچوب، سه رمان نوجوان با عنوان‌های بگذار آخرین روبان را من باز کنم نوشته فاطمه سرمشقی، ناخدا مینا نوشته معصومه میرطالبی و ساعت فردا نوشته حسین قربان‌زاده خیابانی برای انتشار آماده شده‌اند. تولید این آثار بخشی از تلاش برای پرداختن به موضوع میناب در قالب‌های ادبی متناسب با گروه‌های سنی مختلف است.
همچنین فراخوان‌هایی برای دریافت نوشته‌های کودکان درباره میناب منتشر شد که بیش از هزار و ۲۰۰ اثر از کودکان نقاط مختلف کشور به همراه داشت. این آثار در قالب نامه‌نویسی به همسالان مینابی و نوشته‌هایی با موضوع خانه‌ام ایران، قلب من میناب تهیه شده‌اند.
بر اساس گزارش ارائه‌شده، در انتشار نوشته‌های کودکان تلاش شده است زبان و بیان خود آنان حفظ شود و متن‌ها تا حد امکان با همان لحن و شیوه نگارش اولیه منتشر شوند. برای این مجموعه‌ها، کتاب‌هایی با مشارکت کودکان و تصویرگری آنان در نظر گرفته شده است تا تجربه و نگاه این گروه سنی به حادثه، به‌صورت مستقیم در دسترس مخاطبان قرار گیرد.
در این بخش همچنین پیشنهاد شد رونمایی از آثار مرتبط با کودکان و نوجوانان در خود میناب برگزار شود؛ برنامه‌ای که می‌تواند با حضور نویسندگان، شاعران و دانش‌آموزان در یکی از مدارس منطقه همراه باشد. هدف از این پیشنهاد، آن است که آثار تولیدشده تنها در سطح انتشار کتاب باقی نماند و به خانواده‌ها و جامعه محلی نیز برسد.
در ادامه نشست، نماینده بخش فرهنگی و هنری از تولید آثار موسیقایی، برگزاری نمایشگاه‌های هنری و اجرای برنامه‌های نمایشی با موضوع شهدای میناب خبر داد.
بر اساس این گزارش، حدود ۱۰۰ اثر موسیقایی و نماهنگ با موضوع این حادثه تولید شده است. این آثار در کنار برنامه‌های مرتبط با مناسبت‌های مختلف، برای استفاده در فضای عمومی و رسانه‌ای در اختیار مخاطبان قرار گرفته‌اند.
در حوزه هنرهای تجسمی نیز نمایشگاه‌هایی با مشارکت هنرمندان معاصر برگزار شده و تصاویر و آثار مرتبط با شهدای میناب در برخی فضاهای شهری، ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی و نقاط پرتردد به نمایش درآمده است. همچنین گزارش‌هایی از اجرای برنامه‌های تصویری و نصب آثار مرتبط در استان‌های مختلف کشور ارائه شد.
یکی دیگر از محورهای این فعالیت‌ها، انتقال پیام حمایت از کودکان و مخالفت با جنگ علیه آنان به مخاطبان خارج از کشور بوده است. در این چارچوب، برخی آثار تصویری و برنامه‌های فرهنگی در کشورهای دیگر نیز بازتاب یافته‌اند و تلاش شده است موضوع میناب در قالبی قابل‌فهم برای مخاطبان بین‌المللی مطرح شود.
در حوزه تئاتر نیز اجراهای خیابانی و برنامه‌های نمایشی در شهرهای مختلف برگزار شده است. هنرمندان متعددی در این برنامه‌ها مشارکت داشته‌اند و نمایش‌های مرتبط با کودکان و پیامدهای جنگ، از جمله در قالب آثار عروسکی، در دستور کار قرار گرفته است.
در این نشست همچنین بر اهمیت تبدیل حادثه میناب به بخشی از حافظه تاریخی جامعه تأکید شد. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، اقدامات فرهنگی و هنری با دو هدف اصلی دنبال می‌شود: نخست، ماندگارکردن یاد قربانیان در حافظه عمومی و دوم، انتقال روایت این حادثه به مخاطبان خارج از کشور و فراهم‌کردن زمینه بازتاب آن در عرصه بین‌المللی.
در بخش دیگری از نشست، وضعیت توسعه‌ای میناب و ضرورت رفع کمبودهای زیرساختی این شهر مطرح شد. یکی از مسئولان حاضر با اشاره به تدوین برنامه جهش توسعه میناب گفت: این برنامه در ۱۴ محور و با ۸۸ طرح کلان و ۳۹۱ پروژه تدوین شده است که ۱۴۷ پروژه آن به‌عنوان طرح‌های پیشران در نظر گرفته شده‌اند. این برنامه برای بررسی در شورای توسعه استان آماده شده است.
وی با اشاره به مشکلات زیرساختی شهر میناب افزود: با وجود اجرای برخی طرح‌های عمرانی، بخش‌هایی از معابر همچنان با کمبود زیرساخت و آسفالت روبه‌رو هستند و رفع این مشکلات به برنامه‌ریزی و اقدام مستمر نیاز دارد. به گفته وی، میناب با نیازهای جدی در حوزه خدمات شهری و زیرساخت‌های عمومی مواجه است و باید در برنامه‌های توسعه‌ای کشور و استان جایگاه متناسبی داشته باشد.
این مسئول تأکید کرد که حضور مسئولان در مناطق آسیب‌دیده باید به پیگیری عملی مطالبات مردم منجر شود و وعده‌های مطرح‌شده در بازدیدها و نشست‌ها نباید بدون نتیجه باقی بماند. وی با اشاره به تفاوت سطح برخورداری شهرها و مناطق مختلف، خواستار توجه جدی‌تر به محرومیت‌ها و نیازهای میناب شد.
در همین زمینه، تأخیر در ساخت یادمان شهدای میناب نیز مورد انتقاد قرار گرفت. بر اساس توضیحات مطرح‌شده در نشست، روند اجرای این طرح با تأخیر روبه‌رو شده و در زمان ارائه گزارش، بخش محدودی از عملیات اجرایی انجام شده بود. مسئولان حاضر با اشاره به اهمیت این یادمان برای خانواده‌های شهدا و مردم منطقه، بر ضرورت تسریع در فرایند اجرایی و تکمیل آن تأکید کردند.
گزارش‌های ارائه‌شده در دومین نشست ستاد شهدای جنایت میناب نشان داد که اقدامات مرتبط با این حادثه در چند محور موازی دنبال می‌شود؛ از ثبت موضوع در کتاب‌های درسی و تولید آثار ادبی و هنری تا پیگیری‌های حقوقی، حمایت از دانش‌آموزان و خانواده‌ها و برنامه‌ریزی برای بازسازی زیرساخت‌های آموزشی و شهری. با این حال، حاضران بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌ها، پیگیری مستمر تعهدات و تبدیل اقدامات اعلام‌شده به نتایج ملموس برای خانواده‌های آسیب‌دیده و مردم میناب تأکید کردند.
انتهای پیام/
نظر شما